THỨ SÁU 25/7/2025 11:18
Hỏi:
1.1 Cơ sở pháp lý: Theo Thông tư 334/2016/TT-BTC quy định : “11. Khi bán các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ FVTPL thuộc Danh mục tài sản tài chính của CTCK, “Giá mua” của các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ FVTPL thuộc Danh mục tài sản tài chính bán ra được xác định theo phương pháp hoặc bình quân gia quyền tại thời điểm bán hoặc bình quân gia quyền vào cuối ngày giao dịch” Theo thông tư 23/2018/TT-BTC hướng dẫn kế toán chứng quyền có bảo đảm quy định: Điều 4 – mục 6. Kế toán cho hoạt động phòng ngừa rủi ro “a. Trường hợp công ty chứng khoán đã có sẵn chứng khoán cơ sở đang hạch toán trên Tài khoản 121 - Tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi lỗ, Tài khoản 124 - Tài sản tài chính sẵn sàng để bán AFS. Kế toán mở sổ chi tiết Tài khoản 121, 124 để phản ánh chứng khoán phòng ngừa rủi ro và khi hết thời gian phòng ngừa rủi ro, kế toán ghi ngược lại trên sổ chi tiết.” Điều 8. Thuyết minh báo cáo tài chính Công ty chứng khoán phải thuyết minh bổ sung các nội dung sau: - Tổng số chứng khoán dùng cho hoạt động phòng ngừa rủi ro. 1.2 Thắc mắc: Đối với quy định trên tại thông tư 23/2018 thì Công ty hiểu là chứng khoán phòng ngừa rủi ro cho chứng quyền cần được theo dõi và tính giá vốn riêng. Ngoài ra, trong thực tế theo đặc thù thực hiện hoạt động tự doanh, Công ty có nhiều đơn vị (lập trong nội bộ) kinh doanh cho nhiều mục đích khác nhau (đơn vị đầu tư với mục đích mua bán hàng ngày, đơn vị đầu tư với mục đích cho phái sinh…) cần tính giá vốn riêng cho từng đơn vị để đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh nhưng vẫn đảm bảo nhất quán lợi nhuận của Công ty Vậy để đáp ứng quy định của thông tư 23/2018 và yêu cầu kinh doanh trong thực tế, Công ty hiểu là có thể theo dõi và tính giá vốn riêng đối với từng đơn vị được phân loại theo mục đích kinh doanh mà vẫn đảm bảo kết quả lợi nhuận không có khác biệt so với việc theo dõi và tính giá vốn đối với toàn Công ty. 1.3 Ví dụ minh họa: Phương pháp ghi nhận giá vốn theo từng đơn vị đầu tư: • Giao dịch trong kỳ  Ngày 03/01: Đơn vị đầu tư A mua 300 cp ACB với giá 25.000 đ/cp.  Ngày 05/01: Đơn vị đầu tư B mua 200 cp ACB với giá 26.000 đ/cp.  Ngày 10/01: Đơn vị đầu tư A bán 100 cp ACB với giá 26.000 đ/cp → Giá vốn Đơn vị đầu tư A: 25.000 đ/cp, lãi 1.000 đ/cp  tổng lãi = 100 cp * 1000 đ/cp = 100.000 đ  Ngày 15/01: Đơn vị đầu tư B bán 100 cp ACB với giá 25.500 đ/cp → Giá vốn Đơn vị đầu tư B: 26.000 đ/cp, lỗ 500 đ/cp.  Tổng lỗ = 100 cp * 500đ/cp = 50.000 đ. • Tồn kho cuối kỳ: 200 cp Đơn vị đầu tư A (25.000 đ/cp), 100 cp Đơn vị đầu tư B (26.000 đ/cp). Giá thị trường cuối kỳ ACB: 25.000 đ/cp:  Giá trị FVTPL của Toàn công ty = 300cp ACB * 25.000đ/cp = 7.500.000 đ  Đánh giá lại: Đơn vị đầu tư A không lãi/lỗ, Đơn vị đầu tư B lỗ 1.000 đ/cp.  Tổng lãi lỗ đánh giá lại = 1000đ/cp * 100cp = 100.000 đ
09/07/2026
Trả lời:

Cục Quản lý giám sát kế toán, kiểm toán - Bộ Tài chính có ý kiến như sau:

1. Theo quy định tại Thông tư số 23/2018/TT-BTC ngày 12/03/ 2018 hướng dẫn kế toán chứng quyền có bảo đảm đối với công ty chứng khoán là tổ chức phát hành, trường hợp công ty chứng khoán đã có sẵn chứng khoán cơ sở thì kế toán mở sổ chi tiết Tài khoản 121, 124 để phản ánh chứng khoán phòng ngừa rủi ro và khi hết thời gian phòng ngừa rủi ro, kế toán ghi ngược lại trên sổ chi tiết (điểm a khoản 6 Điều 4), đồng thời công ty chứng khoán phải thuyết minh bổ sung nội dung về tổng số chứng khoán dùng cho hoạt động phòng ngừa rủi ro (Điều 8).

2. Ngày 22/12/2025, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 122/2025/TT-BTC hướng dẫn về chứng quyền có bảo đảm quy định tại điểm c khoản 4 Điều 10 về hoạt động phòng ngừa rủi ro như sau:

“4. Hoạt động phòng ngừa rủi ro được thực hiện trên tài khoản tự doanh của tổ chức phát hành. Hoạt động phòng ngừa rủi ro của tổ chức phát hành bao gồm các giao dịch mua, bán, vay và các giao dịch khác phù hợp với quy định pháp luật, bảo đảm hạn mức đầu tư chứng khoán cơ sở của tổ chức kinh doanh chứng khoán và bảo đảm các quy định sau:

c) Tổ chức phát hành có trách nhiệm quản lý, hạch toán độc lập danh mục chứng khoán phòng ngừa rủi ro và đáp ứng yêu cầu về mức độ phòng ngừa rủi ro theo quy chế của Sở giao dịch chứng khoán”.

Căn cứ các nội dung quy định nêu trên, trường hợp công ty chứng khoán có nghiệp vụ liên quan đến chứng quyền có bảo đảm thì kế toán phải mở sổ kế toán chi tiết để quản lý, hạch toán độc lập danh mục chứng khoán phòng ngừa rủi ro, đồng thời công ty chứng khoán phải thuyết minh bổ sung nội dung về tổng số chứng khoán dùng cho hoạt động phòng ngừa rủi ro.

Trên đây là ý kiến của Cục QLKT./.

Gửi phản hồi: