Cục Hải quan trân trọng cảm ơn bạn đọc đã quan tâm, gửi câu hỏi đến Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính. Về việc xác định thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam, Cục Hải quan đã có công văn số 20020/CHQ-GSQL ngày 07/8/2026 gửi Chi cục Hải quan khu vực II và công văn số 19956/CHQ-GSQL ngày 06/8/2026 gửi Cục thuế, cụ thể như sau:

1. Liên quan đến xác định tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam:

Định nghĩa “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” được quy định tại khoản 3 Điều 5 Luật Quản lý ngoại thương, khoản 2 Điều 3 Nghị định số 90/2007/NĐ-CP; Thông tư số 28/2012/TT-BCT ngày 27/9/2012 của Bộ Công Thương quy định chi tiết việc đăng ký quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu của thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại các văn bản này không quy định cơ quan nào có thẩm quyền, hồ sơ, trình tự để xác định “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam”. Tại Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành không giải thích khái niệm “tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam”. Tại công văn số 399/XNK-THCS ngày 22/7/2024, Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương có ý kiến: “Định nghĩa “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” quy định tại Luật Quản lý ngoại thương và Nghị định số 90/2007/NĐ-CP chỉ áp dụng trong trường hợp cần xác định quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu của đối tượng này, không áp dụng cho bất kỳ mục đích nào khác”.

2. Về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ:

- Trước thời điểm 01/07/2025: cơ quan hải quan căn cứ quy định tại Điều 35 Nghị định 08/2015/NĐ-CP ngày 21/1/2015 của Chính phủ, Điều 86 Thông tư số 38/2015/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC để thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu tại chỗ. Theo đó, các tờ khai hải quan xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ đăng ký tại thời điểm này và đã hoàn thành thủ tục hải quan được thực hiện theo quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ.

- Sau thời điểm ngày 01/7/2025: Quy định tại Điều 47a được bổ sung tại khoản 3 Điều 3 Luật số 90/2025/QH15 đã tháo gỡ điểm “nghẽn” của pháp luật liên quan đến hàng hoá xuất nhập khẩu tại chỗ theo đúng tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, một lần nữa khẳng định thương nhân nước ngoài được thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ mà không yêu cầu phải đáp ứng điều kiện có hay không có hiện diện tại Việt Nam.

Như vậy, trước thời điểm 01/07/2025, các tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ đã thực hiện thủ tục hải quan theo quy định. Đề nghị Công ty nghiên cứu kỹ nội dung tại văn bản nêu trên, đối chiếu với tình hình thực tế để thực hiện. Trường hợp còn phát sinh vướng mắc thì liên hệ với cơ quan hải quan nơi đã thực hiện thủ tục hải quan để được hướng dẫn cụ thể.

Đề nghị Bạn đọc căn cứ quy định nêu trên để thực hiện./.